Grebara joateko garaian maiz egiten diren galderen gida-laburraren portada, fondo beltzean eta tonu gorrietan, ukabila altxatuta eta CNTren ikurra agertzen den kartel informatiboa.

17M Greba Orokorra – CNT Gida: Grebara joateko ohiko galderak

egilea:

Grebara joateko ohiko galderak

CNTk egindako oinarrizko gida, grebarako eskubidea baliatzeari, legezko mugei eta langileei eragin diezaieketen egoera bereziei buruzko ohiko zalantzak argitzeko.

Grebarako dugun eskubideari buruzko gida bisual laburra

Grebara joateko garaian maiz egiten diren galderen gida-laburraren portada, fondo beltzean eta tonu gorrietan, ukabila altxatuta eta CNTren ikurra agertzen den kartel informatiboa.
Greba eskubideari buruzko lehen bi galderak azaltzen dituen kartel informatiboa: enpresari jakinarazi behar ote zaion grebara joatea eta enpresak errepresaliak har ditzakeen ala ez. Atzeko plano beltza, banda gorria eta testu zuria ditu.
Informazio-kartela hondo beltzean, zerrenda gorriekin, enpresa batek greba-eskubidea erabiltzeagatik errepresaliak hartzen baditu zer gertatzen den eta kaleratze edo zehapenen bat gertatuz gero zer egin behar den azaltzen duena, galdera eta erantzunen formatuko testu sindikalarekin.
Informazio-kartela, hondo beltzarekin eta zerrenda gorriekin, enpresak greba egiten dutenak ordezka ditzakeen azaltzen duena eta grebak Gizarte Segurantzako kotizazioan eta soldaten ordainsarian dituen ondorioak zehazten dituena.
Probaldian greba egitea posible den eta autonomoek edo ekonomikoki mendekoak diren pertsonek grebarako eskubidea duten azaltzen duen informazio-kartela, hondo beltzarekin eta zerrenda gorriarekin, galdera-erantzunen formatuan aurkeztua.
Informazio-kartela, hondo beltzarekin eta zerrenda gorriarekin, gezurrezko autonomotzat jotzen den pertsona batek grebarako eskubidea duen azaltzen duena, galdera-erantzunen formatuan aurkeztua.
Langile autonomo faltsuek greba eskubidea duten ala ez azaltzen duen kartel informatiboa, testu zuria eta banda gorria dituen irudi batean, atzeko plano beltzarekin
Elkarlaneko kooperatibetako bazkideen eta etxeko langileen greba eskubideari buruzko 11. eta 12. galderak azaltzen dituen kartel informatiboa, fondo beltza, testu zuria eta banda gorria dituen irudian.
Etxeko langileek errepresalien aurkako babes maila azaltzen duen kartel informatiboa, testu zuria eta banda gorria dituen irudia, atzeko plano beltzarekin.
Greba eskubideari buruzko 14. eta 15. galderak azaltzen dituen kartela: CNTk deitutako 24 orduko grebaren legalitatea eta enpresan ordezkaritzarik ez egoteak greba egiteko eskubidean duen eragina. Atzeko plano beltza eta banda gorria dituen irudia.
Greba eskubideari buruzko 16. eta 17. galderak azaltzen dituen kartel informatiboa, sindikatu-deialdien eta afiliazioaren eraginari buruzko azalpenekin. Fondo beltza, banda gorri bat eta testu zuria ditu.
Bekadunek greba egiteko eskubidea duten ala ez azaltzen duen kartel informatiboa, testu zuria eta banda gorria dituen irudia, atzeko plano beltzarekin eta CNTren logotipoarekin.

Gidaren edukiaren aurkibidea

Martxoaren 17an langile klasea grebara goaz. Greba eskubidearekin zalantzarik duzu? Ohiko galderak erantzuten ditugu.

Deskargatu eta kontsultatu gida osoa PDF formatuan

Bisorea ikusterik ez baduzu, greba-eskubideari buruzko gidaren PDFa deskarga . dezakezu.

Grebarako eskubideari buruzko galderak eta erantzunak

1. Enpresari jakinarazi behar diot greba egin behar badut?

Ez, inola ere ez. Enpresak greba egingo ote duzun galdetuz gero, ez da erantzunik eman behar. Zenbait kasutan, galdera bera greba eskubidearen urraketa izan daiteke, hori dela eta, kasu zehatz hori aztertu beharko da (ea galdera hori bera ez ote den bortxazkoa, greba egiteko borondateari oztopo egiten diona, etab.). Baina ez zaude inoiz erantzutera behartua.

2. Enpresak errepresaliarik har dezake greba eskubidea erabiltzeagatik?

Ez. Edozein errepresaliak zigorra edo kaleratzea ezeztatzea eragingo luke, oinarrizko eskubide bat baita. Horrex gainera, zigor administratiboak ezartzea ere eragin dezake, eta zenbait kasutan, zigor penalak.

3. Zer gertatzen da enpresak legea urratu eta errepresaliak eragiten baditu?

Beste edozein lan-eremutan bezala, enpresak errepresaliak debekatuta izan arren, zenbaitetan gertatzen da. Errepresaliak eragiten baditu, kaleratze kasuan bereziki, sindikatura jo behar duzu. Kaleratzea baliogabea izango da, baina hori egiaztatzeko kaleratze hori greba eskubidearen erabilerarekin lotuta dagoela frogatu beharko da, alegia, grebara joateagatik kaleratu zaituztela. Enpresa beste arrazoi bat erabiltzen saiatuko da, estalki gisa.

4. 4. Kaleratzen edo zigortzen banaute, zer egin behar dut?

EZ SINATU EZER. Kitapen bat sinatzeak esan nahi du uko egiten diozula neurriak hartzeari. Jo berehala sindikatura, epeak laburrak baitira.

5. Enpresak nire betebeharretan ordezka nazake?

Ez. Legez kanpokoak dira kanpoko eskirolajea (zentrotik kanpoko langileak erabiltzea), barnekoa (grebalariak ordezkatzea beste langile batzuen funtzioak edo lanpostua aldatuz) eta teknologikoa (bitarteko automatikoen bidezko erreleboa).

6. Gizarte Segurantzaren kotizazioan eta nire lansarian zein ondorio ditu greba eskubidea erabiltzeak?

Greban zehar ez da Gizarte Segurantza kotizatzen eta kontratua etenda geratzen da, ondorioz, greba eguneoko lansaria eta aparteko hoborikinen parte proportzionala deskontatuko zaizu. Ez da deskonturik egiten oporren parte proportzionalean, ezta jaiegun, asteko atseden edo bertaratzearen eta puntualitate plusetan ere (azken honen kasuan, hitzarmen kolektiboetan modulatuak izan daiteke).

7. Gutxieneko zerbitzuak bete behar al ditut?

Bai. Arduratsua izan behar duzu gutxieneko zerbitzuak betetzen, enpresak zerbitzu horiek emateko izendatu badintzait. Enpresa izango da izendapen horren eta egin beharreko zerbitzuen berri emango dizuna.

8. Greba egin dezaket probaldian baldin banago?

Bai. Probaldian lan-eskubide berberak dituzue, atzera-egite librea izan ezik. Baina atzera-egite libre horrek mugak ditu eta ezin ditu oinarrizko eskubideak urratu, hortaz, atzera-egitea greba eskubidea erabiltzeagatik egiten bada, baliogabea da eta enpresak berriz hartu beharko zintuzke.

9. Greba eskubidea dut autonomoa edo ekonomikoki menpekoa baldin banaiz?

Ez. Greba soldatapeko langileentzat deitzen da soilik. Horrek ez du esan nahi greba ezin duzula egin, autonomoa izanik horretarako askatasuna duzu, baina greba eskubideak ez zaitu babesten bezeroekiko harremanean ezta bere ondorioetan ere. Zure egoera eta zure kontratua aztertu beharko duzu. Egia da gai hau 2007tik eztabaidatzen ari dela, batez ere ekonomikoki menpeko diren autonomoei loturik, baina debate hori kontuan hartuta ere, printzipioz, erantzuna ezezkoa da.

10. Greba eskubidea dut langile autonomo faltsua baldin banaiz?

Bai eta ez. Bai, benetan existitzen den mendekotasunak ezartzen duelako zure langile-egoera, eta ez legeari iruzur egiten dion kontratu horrek. Ez, kontratu hori aurkatzeko ez den bitartean autonomoa zarelako eragin guztietarako, aurreko galderan azalduutako egoeran, berezitasun batekin: egoera faltsu horrek eragotzi egiten dizula askatasunez erabakitzea langile autonomoaren zerbitzua noiz eskaini (kontratuetan gai honen inguruan txertatu diren ñabardurak kontuan hartuta). Izan ere, zure kasuan askatasun hori ez da existitzen praktikan. Langile autonomo faltsua bazara, eta greba egitea erabakitzen baduzu, eta enpresak errepresaliak hartzen baditu, alde juridikotik frogatu beharko duzu, epaiketa batean, benetan langile autonomo faltsua zarela.

11. Greba eskubidea dut elkarlaneko kooperatiba bateko lan-bazkidea banaiz?

Ez, Espainiak ez dituelako Lanaren Nazioarteko Erakundearen (OITren) hitzarmenak betetzen.

12. Greba eskubidea dut etxeko langilea banaiz?

Bai, OITk hala dioelako. Bai, zure oinarrizko eskubideak urratuko liratekeelako. Bai, ezaugarri bereziak dituen lan-harremana arautzen duen Errege-Dekretuaren 7. artikuluan honela dioelako: “Langileek errege-dekretu honetan ezarritako eskubide eta betebeharrak izango ditu, baita Langile Estatutuako 4 eta 5 artikuluetakoak ere. Eta 4.1 artikuluan Langile Estatutuak honela dio: 1. Langileek oinarrizko eskubideen artean, honakoak dituzte, hautetako bakoitzak araudi zehatzak ezartzen duen eduki eta eraginarekin: … e) Greba”.

13. Errepresalien aurka gainerako langileek bezainbesteko babesa dut etxeko langilea izanik?

Bai eta ez. Bai, legearen arabera. Ez, epaile batzuek egiten duten legearen interpretazioaren arabera. Hala, zenbait epaik onartu dutenaren arabera, etxeko langilearen kaleratzea baliogabea gertatzen langilea berriz hartu behar da. Baina beste hainbat epaik irtenbide bat sortu zuten, enplegu-emailea ez behartzeko bere konfiantzazkoa ez den emakume bat berriz hartzera, eta adibidez, emakume bat kaleratu zuen haurdun zegoelako. Kontuan izan behar da bigarrena dela doktrinari ohikoena eta, gainera, gehien aplikatzen dena, Justizia Auzitegi Nagusien epaia izaten baita eta lehen instantziako epaitegi batena. Gerta liteke hau aldatzea eta Auzitegi Konstituzionaleraino eta Estrasburgoraino iristea, baina gaur gaurkoz hau da errealitatea eta ezinbestekoa da hau jakinaraztea.

14. Legezkoa al da CNTk deitutako 24 orduko greba?

Bai, CNTk deitutako greba erabat legezkoa da. Greba deitu ahal izateko sindikatu batek bete behar duen betekizuna greba egiten den lurraldean ezarpana izatea da. Ez dago beste baldintzarik, ezta afiliazioiko inguruan ere.

15. Nire enpresan ez dago enpresa-batzorderik, ezta sindikaturik ere. Hiri dela eta ezin dut greba egin?

Lantokian edo ekoizpen-unitatean sindikatu edo enpresa-batzorderik ez existitzeak ez du langileen greba-eskubidea mugatzen. Lege-testuetan ez da kontrakorik adierazten eta, enpresak greba ezin dela egin esaten badu, gezurretan egongo litzateke. Greba orokorrera joateko baldintza bakarra lurraldean ezarpana duen sindikatuak deitu izana da, baita honen ezarritako prozedura-baldintzak betetzea (aurreabisua, deialdiaren gutxieneko edukia, etab.).

16. 24 orduko greba egin dezaket nire sindikatuak lanuzte partzialak deitu baditu?

Edozein langilek 24 orduko greba-deialdiarekin bat egin dezake, eta edozein sindikatuk ezin izango du eskubide horren erabilera mugatu, nahiz eta afiliatua izan. Beraz, 24 orduko greba egin dezakezu, berdin ematen du afiliatuta zauden sindikatuak esaten duena.

17. Greba egin dezaket sindikatu batera afiliatuta ez egon arren?

Noski, edozein langilek greba egin dezake, nahiz eta sindikatuko baten kide ez izan. Langile guztiek greba eskubidea erabiltzeko eskubidea dute. Greba-eskubidearen erabilera afiliatiora mugatzea, greba egiteko eskubidea murriztuko litzateke, eta horrek ez luke inolako justifikaziorik.

18. Bekaduna banaiz, ba al dut greba egiteko eskubiderik?

Ez. Egia da badaudela benetan ez diren bekak, ezkutuko lana direnak baizik. Baina iruzurra bada, lehendik epaitegi batean argitu beharko du. Bekadun bat ikaslea da. Greba-eskubideak ez du “ez etortzea” babesten. Bekaren baldintzak ikusi beharko dituzu, zein ondorio izan ditzakeen jakiteko.

CNTk egindako materiala

Dirulaguntzak gabe, liberaturik gabe.

Utzi iruzkina